Bakuchiol – co to jest i jakie ma właściwości?

Bakuchiol to roślinny składnik aktywny pozyskiwany z liści i nasion Psoralea corylifolia, nazywanej też babći. Działa podobnie do retinolu, ale jest od niego łagodniejszy i nie uczula na słońce. W artykule znajdziesz informacje o jego właściwościach, różnicach względem retinoidów oraz o tym, jak wprowadzić go do pielęgnacji.

Czym jest bakuchiol?

Ten związek chemiczny należy do grupy terpenofenoli i został wyizolowany w latach 60. XX wieku z rośliny Psoralea corylifolia. W medycynie chińskiej oraz ajurwedyjskiej roślina ta była wykorzystywana znacznie wcześniej, między innymi w łagodzeniu zmian skórnych towarzyszących łuszczycy i egzemie.

W kosmetyce substancja ta zyskała popularność przede wszystkim jako łagodniejsza alternatywa dla retinolu. Mimo zbliżonego działania na skórę nie jest retinoidem, ma inną budowę chemiczną i nie aktywuje receptorów retinoidowych w komórkach. To składnik wegański, co ma znaczenie dla osób poszukujących kosmetyków bez składników odzwierzęcych.

Jakie właściwości pielęgnacyjne ma ten składnik?

Działanie tego roślinnego związku jest wielokierunkowe. Przyspiesza odnowę komórkową, wspiera syntezę kolagenu i elastyny, a jednocześnie wykazuje aktywność antyoksydacyjną, przeciwzapalną i antybakteryjną.

Do najczęściej wymienianych korzyści dla skóry należą:

• neutralizowanie wolnych rodników i opóźnianie oznak starzenia,
• łagodzenie stanów zapalnych i redukcja niedoskonałości,
• nawilżanie oraz regeneracja naskórka,
• poprawa jędrności i elastyczności skóry,
• rozjaśnianie przebarwień i wyrównywanie kolorytu.

W praktyce oznacza to, że kosmetyki z tym związkiem mogą jednocześnie działać przeciwzmarszczkowo, wygładzająco i normalizująco na pracę gruczołów łojowych.

Działanie przeciwstarzeniowe

Związek ten pobudza fibroblasty do produkcji kolagenu i elastyny, dzięki czemu skóra staje się bardziej napięta, a drobne linie i zmarszczki ulegają spłyceniu. Pomaga też ograniczać wpływ fotostarzenia, ponieważ neutralizuje wolne rodniki powstające pod wpływem promieniowania UV i zanieczyszczeń.

Wsparcie cery trądzikowej i wrażliwej

Dzięki właściwościom przeciwbakteryjnym i przeciwzapalnym składnik ten sprawdza się u osób z cerą tłustą, mieszaną oraz ze zmianami trądzikowymi. Hamuje rozwój bakterii, zmniejsza zaczerwienienia i reguluje wydzielanie sebum, a przy tym nie narusza bariery hydrolipidowej tak mocno jak retinol.

Może być także stosowany przy skórze z egzemą, łuszczycą czy trądzikiem różowatym, ponieważ działa kojąco i nie wykazuje silnego potencjału drażniącego.

Czym różni się ten związek od retinolu?

Oba składniki przynoszą zbliżone efekty w wygładzaniu skóry i redukcji oznak starzenia, ale różnią się pochodzeniem, budową chemiczną oraz tolerancją. Retinol to pochodna witaminy A, natomiast ten drugi związek ma pochodzenie roślinne i zupełnie inny wzór chemiczny.

Badanie porównawcze opublikowane w 2019 roku wykazało, że ten roślinny składnik w stężeniu 0,5% stosowany dwa razy dziennie przynosi efekty zbliżone do retinolu w tym samym stężeniu stosowanego raz dziennie.

W codziennej pielęgnacji przekłada się to na większą swobodę: ten składnik nie jest fotouczulający, można go aplikować rano i wieczorem, a także latem. Retinol zwykle wymaga stopniowego włączania i stosowania przede wszystkim na noc.

Warto pamiętać, że choć ten składnik jest delikatniejszy, u niektórych osób może pojawić się lekkie zaczerwienienie lub uczucie napięcia – głównie przy wysokich stężeniach albo zbyt szybkim łączeniu z innymi substancjami aktywnymi. Złuszczanie naskórka bywa przy nim mniejsze niż po retinolu.

Jak stosować bakuchiol?

Kosmetyki z tą substancją można nakładać na oczyszczoną i osuszoną skórę twarzy. Najlepiej zacząć od niższego stężenia i obserwować reakcję cery. Produkt możesz stosować samodzielnie lub w towarzystwie składników nawilżających, takich jak kwas hialuronowy, ceramidy, niacynamid czy skwalan.

Zalecane stężenie i częstotliwość

W gotowych kosmetykach najczęściej spotyka się stężenie 0,5–1%, choć niektóre produkty zawierają do 1,5%. Dla skóry wrażliwej i początkujących dobrym wyborem jest 0,5%. Przy dobrej tolerancji pielęgnację można wykonywać dwa razy dziennie.

Jak wprowadzać go do rutyny?

Wprowadzenie tego składnika do codziennej pielęgnacji może przebiegać w następujący sposób:

1. Oczyść twarz delikatnym preparatem myjącym i osusz skórę.
2. Przez pierwsze dni aplikuj produkt co drugi lub trzeci dzień.
3. Obserwuj, czy nie pojawia się zaczerwienienie, swędzenie lub nadmierne napięcie.
4. Jeśli skóra toleruje kosmetyk, zwiększ częstotliwość do codziennego stosowania.
5. Po kilku tygodniach możesz używać go rano i wieczorem, bez obaw o słońce.

Z czym nie łączyć tego składnika?

Mimo wysokiej tolerancji lepiej unikać jednoczesnego stosowania z substancjami o podobnym lub silniejszym działaniu złuszczającym. Do takich połączeń należą:

• silne kwasy, np. glikolowy, salicylowy lub mlekowy,
• retinoidy, które mogą dublować działanie i przeciążać skórę,
• wysokie stężenia czystej witaminy C,
• inne mocne antyoksydanty stosowane w tym samym czasie.

Jeśli chcesz rozszerzyć pielęgnację o kolejny składnik aktywny, wprowadź go po kilku tygodniach i obserwuj reakcję cery.

Dla kogo sprawdzi się ten roślinny składnik?

Ze względu na łagodne działanie może być stosowany przez osoby z cerą wrażliwą, reaktywną, suchą, tłustą, mieszaną oraz dojrzałą. Wskazany jest też dla tych, którzy z różnych przyczyn nie chcą lub nie mogą sięgać po retinol.

Bezpieczeństwo stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią jest uznawane za wysokie. Substancja ta nie wykazuje działania fotouczulającego, dlatego sprawdza się przez cały rok, także w miesiącach letnich.

Nie ma ścisłych przeciwwskazań dla większości typów skóry, jednak osoby z bardzo aktywnym trądzikiem ropowiczym lub otwartymi zmianami zapalnymi powinny skonsultować pielęgnację z dermatologiem.